گل مژه برآمدگی قرمز و دردناکی است که ناگهان روی لبه پلک ظاهر می‌شود و تقریباً همه یک بار تجربه‌اش کرده‌اند. خبر خوب اینکه بیشتر گل مژه‌ها خطرناک نیستند و با چند مراقبت ساده در عرض یک هفته خوب می‌شوند. اما برخی اشتباهات رایج، مثل فشار دادن آن، می‌تواند عفونت را بدتر کند.
گل مژه چگونه ایجاد می‌شود؟
گل مژه (هوردئولوم) عفونت حاد یکی از غدد کوچک لبه پلک یا ریشه مژه است که معمولاً با باکتری استافیلوکوک ایجاد می‌شود. گل مژه بیرونی روی لبه پلک و نزدیک ریشه مژه دیده می‌شود و گل مژه درونی در سطح داخلی پلک ایجاد می‌شود و ممکن است دردناک‌تر باشد.
دست زدن به چشم با دست آلوده، استفاده از لوازم آرایش قدیمی یا مشترک، پاک نکردن آرایش پیش از خواب، التهاب مزمن لبه پلک یا بلفاریت و استفاده نادرست از لنز از عوامل زمینه‌ساز گل مژه هستند.
علائم گل مژه
- برآمدگی قرمز و دردناک روی لبه پلک، گاهی با نقطه زرد در وسط.
- تورم پلک که ممکن است به همه پلک برسد.
- احساس جسم خارجی، اشک‌ریزش و حساسیت به نور.
- تشکیل پوسته روی لبه پلک.
سریع‌ترین و امن‌ترین درمان گل مژه
مهم‌ترین درمان خانگی، کمپرس گرم است. یک پارچه تمیز را با آب گرم، نه داغ، خیس کنید و روزی چند بار، هر بار حدود ده دقیقه، روی پلک بسته بگذارید. گرما به باز شدن غده و تخلیه طبیعی چرک کمک می‌کند. بیشتر گل مژه‌ها با همین روش طی چند روز خودبه‌خود باز و خوب می‌شوند.
گل مژه را هرگز فشار ندهید یا با سوزن باز نکنید؛ این کار می‌تواند عفونت را به بافت‌های اطراف پلک برساند. تا زمان بهبود، آرایش چشم و لنز را کنار بگذارید. اگر پزشک لازم بداند، پماد یا قطره آنتی‌بیوتیک تجویز می‌کند؛ مصرف خودسرانه پماد چشمی، به‌خصوص انواع کورتون‌دار، توصیه نمی‌شود.
گل مژه و شالازیون چه فرقی دارند؟
گل مژه عفونت حاد و دردناک است، اما شالازیون یا جوش داخل پلک برآمدگی بدون درد و سفت‌تری است که از بسته شدن غده چربی پلک ایجاد می‌شود و ممکن است هفته‌ها باقی بماند. گاهی گل مژه‌ای که کامل خوب نشده، به شالازیون تبدیل می‌شود.
چه زمانی باید به چشم پزشک مراجعه کرد؟
اگر گل مژه بعد از یک هفته مراقبت بهتر نشد، تورم و قرمزی به همه پلک یا گونه گسترش یافت، تب دارید، دیدتان کم شده یا گل مژه‌ها مکرر برمی‌گردند، به چشم پزشک مراجعه کنید. گل مژه‌های مکرر ممکن است نشانه بلفاریت، دیابت کنترل‌نشده یا مشکلات پوستی باشد. برای آشنایی با معاینه چشم و انتخاب پزشک، راهنمای کامل معاینه چشم را بخوانید.
پیشگیری از گل مژه
- پیش از دست زدن به چشم یا گذاشتن لنز، دست‌ها را بشویید.
- آرایش چشم را هر شب کامل پاک کنید و لوازم آرایش را مشترک استفاده نکنید.
- ریمل و خط چشم قدیمی را دور بیندازید.
- اگر بلفاریت دارید، لبه پلک را منظم تمیز کنید.
پرسش‌های رایج
گل مژه مسری است؟
گل مژه معمولاً از فردی به فرد دیگر منتقل نمی‌شود، اما باکتری آن می‌تواند با دست یا حوله به چشم دیگر برسد.
گل مژه چند روز طول می‌کشد؟
بیشتر گل مژه‌ها با کمپرس گرم طی یک هفته خوب می‌شوند.
آیا گل مژه نیاز به جراحی دارد؟
گل مژه معمولاً نه. اگر به شالازیون بزرگ تبدیل شود یا تخلیه نشود، پزشک ممکن است آن را با یک برش کوچک تخلیه کند.
بهترین پماد برای گل مژه چیست؟
نوع پماد را پزشک تعیین می‌کند. مصرف خودسرانه پماد کورتون‌دار می‌تواند مشکل‌ساز باشد.
جمع‌بندی
گل مژه عفونت شایع و معمولاً بی‌خطر لبه پلک است که با کمپرس گرم و رعایت بهداشت خوب می‌شود. آن را فشار ندهید و اگر بعد از یک هفته بهتر نشد، تورم گسترش یافت یا مکرر تکرار شد، به چشم پزشک مراجعه کنید.
چشم پزشک در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص چشم‌پزشک را نمی‌گیرد.