لنز طبی برای میلیون‌ها نفر جایگزین راحتی برای عینک است، اما همین راحتی گاهی باعث می‌شود قوانین ساده بهداشتی فراموش شود. لنزی که درست انتخاب و نگهداری نشود، می‌تواند به عفونت‌های جدی قرنیه منجر شود. در این مقاله انواع لنز، نکات انتخاب و قواعد طلایی نگهداری را مرور می‌کنیم.
انواع لنز طبی
لنزها را از نظر جنس و مدت استفاده دسته‌بندی می‌کنند. لنزهای نرم رایج‌ترین نوع هستند و به صورت روزانه، دوهفته‌ای، ماهانه یا سالانه عرضه می‌شوند. لنزهای توریک برای اصلاح آستیگماتیسم طراحی شده‌اند و لنزهای چندکانونی به افراد مبتلا به پیرچشمی کمک می‌کنند.
لنزهای سخت گازتراوا (RGP) و اسکلرال اندازه و ساختار متفاوتی دارند و برای قرنیه‌های نامنظم، به‌خصوص در قوز قرنیه، دید بسیار بهتری از عینک می‌دهند. لنزهای رنگی هم، حتی اگر نمره نداشته باشند، وسیله پزشکی محسوب می‌شوند و باید با معاینه انتخاب شوند.
چرا لنز باید با معاینه انتخاب شود؟
هر چشم انحنا، قطر قرنیه و کیفیت اشک خاص خود را دارد. لنزی که خیلی تنگ باشد اکسیژن‌رسانی به قرنیه را کم می‌کند و لنزی که گشاد باشد، جابه‌جا می‌شود و دید را ناپایدار می‌کند. معاینه پیش از تجویز، وضعیت سطح چشم، پلک‌ها و اشک را هم بررسی می‌کند. در راهنمای معاینه چشم توضیح داده‌ایم که این بررسی‌ها چه بخش‌هایی دارند.
قواعد طلایی نگهداری لنز
بیشتر عوارض جدی لنز از رعایت نکردن چند قاعده ساده ایجاد می‌شود:
- پیش از دست زدن به لنز، دست‌ها را بشویید و خشک کنید.
- هرگز لنز را با آب لوله‌کشی، آب دهان یا آب مقطر خانگی نشویید؛ فقط با محلول مخصوص.
- با لنز نخوابید، مگر نوعی که پزشک برای این کار تجویز کرده باشد.
- با لنز شنا نکنید و به حمام نروید.
- لنز و جاکنزی را در زمان مقرر عوض کنید.
- اگر چشم قرمز، دردناک یا حساس به نور شد، لنز را دربیاورید و به پزشک مراجعه کنید.
عوارض استفاده نادرست از لنز
خشکی و قرمزی خفیف‌ترین عوارض‌اند، اما مهم‌ترین خطر، عفونت قرنیه (کراتیت) است که می‌تواند به زخم و اسکار قرنیه و کاهش دائمی دید برسد. برخی عفونت‌ها، مثل عفونت آکانتامبا، با تماس لنز با آب ایجاد می‌شوند و درمان آن‌ها دشوار است. استفاده طولانی از لنز هم می‌تواند به رشد عروق روی قرنیه و حتی افتادگی پلک منجر شود.
اگر با لنز مشکل خشکی دارید، مقاله خشکی چشم و راه‌های درمان آن را بخوانید.
کجا لنز را تجویز و فیت کنیم؟
لنز را چشم پزشک یا بینایی سنج پس از معاینه تجویز و فیت می‌کند. برای پیدا کردن متخصص در شهرتان، فهرست متخصص لنز طبی خوب در تهران، متخصص لنز طبی خوب در مشهد و متخصص لنز طبی خوب در شیراز را ببینید.
پرسش‌های رایج
لنز رنگی ضرر دارد؟
اگر بدون معاینه، از منابع نامعتبر یا با رعایت نکردن بهداشت استفاده شود، می‌تواند به قرنیه آسیب بزند.
هر چند وقت باید لنز را عوض کرد؟
بستگی به نوع لنز دارد؛ روزانه، دوهفته‌ای یا ماهانه. هرگز از مدت توصیه‌شده بیشتر استفاده نکنید.
آیا کودکان می‌توانند لنز بگذارند؟
در برخی شرایط بله، به شرطی که توانایی رعایت بهداشت را داشته باشند و پزشک تأیید کند.
جمع‌بندی
لنز طبی وسیله‌ای پزشکی است، نه یک لوازم آرایشی. انتخاب آن با معاینه، رعایت دقیق بهداشت و توجه به علائم هشدار مثل قرمزی و درد، استفاده از لنز را ایمن می‌کند. اگر لنز را تحمل نمی‌کنید، با پزشک درباره نوع دیگر لنز یا گزینه‌های دیگر صحبت کنید.
متخصص لنز طبی در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص چشم‌پزشک را نمی‌گیرد.
۴ پاسخ